Extinctie-piek uitgelegd: waarom nacht 3 van slaaptraining het zwaarst is
Belangrijkste punten
- Een extinctie-piek is een tijdelijke toename van het huilen wanneer je baby test of de oude regels nog gelden.
- Het bereikt meestal zijn hoogtepunt rond nacht 3-5 van slaaptraining en is een teken dat het proces werkt.
- Je aanpak veranderen tijdens een extinctie-piek reset het hele proces en leert je baby dat escalatie werkt.
- De meeste gezinnen zien dramatische verbetering tegen nacht 6-7 als ze consequent blijven.
Je hebt de eerste twee nachten overleefd. Het was zwaar, maar het leek te werken — je baby huilde de tweede nacht minder dan de eerste. Je begon je hoopvol te voelen.
Dan komt nacht 3. Het huilen is luider, langer en intenser dan nacht 1. Het voelt alsof alles instort. Je partner kijkt je aan en zegt: "Dit werkt niet."
Haal even adem. Wat je meemaakt heeft een naam, en het is een van de best gedocumenteerde verschijnselen in de gedragswetenschap.
Wat is een extinctie-piek?
Een extinctie-piek is een tijdelijke toename van een gedrag wanneer dat gedrag niet langer het verwachte resultaat oplevert. Het is niet uniek voor baby's — het gebeurt bij elk aangeleerd gedrag bij elk levend wezen.
Stel je voor dat je elke dag op de liftknop drukt en de deur opengaat. Op een dag druk je en er gebeurt niets. Wat doe je? Je drukt opnieuw. Harder. Meerdere keren. Misschien houd je de knop ingedrukt. Je escaleert voordat je opgeeft.
Je baby doet precies hetzelfde. Maandenlang heeft huilen een resultaat opgeleverd — opgepakt worden, gewiegd, gevoed. Nu is die reactie veranderd. Voordat je baby de nieuwe werkelijkheid accepteert, zal hij of zij de oude strategie uittesten met alles wat er is.
Waarom het op nacht 3-5 gebeurt
Op nacht 1 is je baby in de war. De reactie is veranderd en hij of zij weet niet goed wat ervan te denken. Veel baby's huilen op nacht 1 eigenlijk minder dan ouders verwachten, omdat de nieuwheid van de situatie hen overvalt.
Op nacht 2 is er vaak verbetering. De baby begint het nieuwe patroon te begrijpen. Ouders voelen zich optimistisch.
Nacht 3-5 is wanneer de echte test komt. Je baby heeft nu genoeg data om te beseffen dat de verandering bewust is, niet per ongeluk. Dit is het moment waarop alle strategieen tevoorschijn komen: harder huilen, andere soorten huilen, gaan staan in het bedje, de knuffel weggooien, nieuwe geluiden die ze nog nooit hebben gemaakt.
Dit is geen terugval. Dit is de laatste poging van je baby om het oude patroon te herstellen voordat het nieuwe wordt geaccepteerd.
Hoe een extinctie-piek eruitziet
Niet elke toename in huilen is een extinctie-piek. Dit is wat het onderscheidt:
- Timing: het gebeurt na een aanvankelijke verbetering (meestal na nacht 2)
- Intensiteit: het huilen is luider of intenser dan nacht 1
- Nieuw gedrag: je baby probeert misschien dingen die ze nog nooit hebben gedaan — gaan staan, schreeuwen op een andere toonhoogte, woordjes roepen
- Duur: individuele huilepisodes kunnen langer zijn dan de eerste nacht
- Vasthoudendheid: je baby kan vaker per nacht wakker worden dan voorheen
Dit is allemaal normaal en verwacht.
Wat te doen tijdens een extinctie-piek
Blijf consequent
Dit is het allerbelangrijkste advies. Als je om de 10 minuten ging checken, blijf dan om de 10 minuten checken. Als je een geleidelijke aanpak gebruikte met oplopende intervallen, houd je aan je schema.
Nu van methode veranderen — eerder ingrijpen, je baby oppakken, terugvallen op de oude aanpak — leert je baby dat escalatie werkt. Ze leren dat harder en langer huilen uiteindelijk het gewenste resultaat oplevert. Dit maakt de volgende poging tot slaaptraining exponentieel moeilijker.
Houd je check-ins kort
Wanneer je gaat checken, houd het kort en saai. Het doel is om jezelf (en je baby) gerust te stellen dat alles veilig is, niet om je baby in slaap te sussen. Ga naar binnen, gebruik een kalme stem, leg je baby terug als dat nodig is, en ga weer weg. Dertig seconden maximaal.
Steun elkaar
Als je een partner hebt, spreek van tevoren af wie welke ontwaakmomenten afhandelt. Een plan hebben voorkomt emotionele beslissingen om 2 uur 's nachts. Als de een het moeilijk heeft, neemt de ander het over. Geen discussie, geen onderhandeling — volg gewoon het plan.
Houd de gegevens bij
Schrijf de tijden en duur van elke huilepisode op. Wanneer je er middenin zit, voelt alles eindeloos. De volgende ochtend naar echte data kijken helpt je om vooruitgang te zien die in het moment onzichtbaar is.
Wanneer je zorgen maken
Een extinctie-piek is normaal, maar niet elke situatie is een extinctie-piek. Controleer je baby en raadpleeg je kinderarts als:
- Je baby koorts heeft of tekenen van ziekte vertoont
- Het huilen kwalitatief anders klinkt — pijnhuilen vs. protesthuilen
- Je baby overdag slecht eet
- Het toegenomen huilen na nacht 6-7 nog steeds escaleert (een echte extinctie-piek zou nu moeten afnemen)
- Je instinct zegt dat er iets mis is — vertrouw daar altijd op
Wat daarna komt
De afname na een extinctie-piek is vaak dramatisch. Ouders beschrijven nacht 6 of 7 vaak als een keerpunt — plotseling valt hun baby binnen minuten in slaap en slaapt de hele nacht door. De piek was de laatste barriere.
Als je dit leest op nacht 3, uitgeput en vol twijfel: je zit in het moeilijkste deel. Het duurt niet lang meer. Houd vol.
Er doorheen komen met ondersteuning
De dagelijkse plannen van DodoCare detecteren extinctie-pieken op basis van je check-in gegevens en passen de aanmoediging en begeleiding daarop aan. Wanneer de AI het patroon van verbetering gevolgd door escalatie herkent, bevestigt het wat er gebeurt en helpt het je om vol te houden. De eerste 3 dagen zijn gratis.
Veelgestelde vragen
Wat is een extinctie-piek bij slaaptraining?
Een extinctie-piek is een tijdelijke toename in de frequentie of intensiteit van huilen wanneer een eerder beloond gedrag (zoals in slaap gewiegd worden) niet meer beloond wordt. Het is een normaal onderdeel van het leerproces en signaleert eigenlijk vooruitgang.
Hoe lang duurt een extinctie-piek?
De meeste extinctie-pieken bereiken hun hoogtepunt tussen nacht 3 en 5, en nemen daarna snel af. Tegen nacht 6-7 slapen de meeste baby's aanzienlijk beter. Het hele proces duurt zelden langer dan een week.
Moet ik stoppen met slaaptraining als mijn baby meer huilt?
Als het toegenomen huilen rond nacht 3-5 begint, is dit waarschijnlijk een extinctie-piek — een normaal en verwacht onderdeel van het proces. Nu stoppen zou betekenen dat je baby het moeilijkste deel doorgemaakt heeft voor niets. Als je baby echter tekenen van ziekte of koorts vertoont, controleer dan altijd.